කියුබානු හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කැස්ත්‍රෝට අමෙරිකාවෙන් මිනිමැරුම් චෝදනා

1996 වසරේදී කියුබාව සහ ෆ්ලොරිඩාව අතර මුහුදු සීමාවේදී සිවිල් ගුවන් යානා දෙකක් වෙඩි තබා බිම හෙළා අමෙරිකානු පුරවැසියන් ඇතුළු සිව්දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් කිරීමේ සිදුවීමට අදාළව, කියුබාවේ හිටපු නායක රාවුල් කැස්ත්‍රෝට එරෙහිව මිනීමැරීමට කුමන්ත්‍රණය කිරීම ඇතුළු බරපතළ අපරාධ චෝදනා එල්ල කිරීමට අමෙරිකානු අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව පියවර ගෙන ඇත.

දැනට 94 වැනි වියේ පසුවන රාවුල් කැස්ත්‍රෝ එම සිදුවීම සිදුවන අවස්ථාවේදී කියුබානු සන්නද්ධ බලකායන්හි ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළේය. 

කියුබානු-අමෙරිකානු වැසියන්ගේ සංවිධානයකට අයත් මෙම යානා දෙක බිම හෙළීම සම්බන්ධයෙන් කැස්ත්‍රෝ ඇතුළු තවත් පස් දෙනෙකුට මෙලෙස නිල වශයෙන් චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

මේ පිළිබඳව මියාමි හි ‘ෆ්‍රීඩම් ටවර්’ පරිශ්‍රයේ පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් අමෙරිකාවේ වැඩබලන නීතිපති ටොඩ් බ්ලැන්ච් මහතා ප්‍රකාශ කළේ, ගුවන් යානා විනාශ කිරීම සහ අර්මැන්ඩෝ ඇලෙජැන්ඩ්‍රේ, කාලෝස් ඇල්බර්ටෝ කොස්ටා, මාරියෝ මැනුවෙල් ඩි ලා පේනියා සහ පැබ්ලෝ මොරාලස් යන පුද්ගලයන් සිව්දෙනා ඝාතනය කිරීම වෙනුවෙන් වෙන් වෙන් වශයෙන් මිනීමැරුම් චෝදනා හතරක් කැස්ත්‍රෝට එරෙහිව ගොනු කර ඇති බවය.

මෙම මිනීමැරුම් චෝදනා සඳහා අමෙරිකානු නීතිය ඉදිරියේ උපරිම දඬුවම ලෙස මරණ දණ්ඩනය හෝ ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් නියම විය හැකිය.

අමෙරිකාව විසින් එල්ල කරන ලද මෙම චෝදනා මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට කියුබානු රජය පියවර ගෙන ඇත. වත්මන් කියුබානු ජනාධිපති මිගෙල් ඩයස්-කැනෙල්  ප්‍රකාශ කළේ මෙය කිසිදු නීතිමය පදනමකින් තොර, හුදෙක් දේශපාලන උපක්‍රමයක් පමණක් බවය. 

එසේම, එදා කියුබාව ක්‍රියා කළේ සිය දේශසීමා ආරක්ෂා කරගැනීම වෙනුවෙන් ස්වයං-ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස බවත්, අමෙරිකාව මෙම සිදුවීමට අදාළ කරුණු විකෘති කරමින් පවසන්නේ කියුබාවට එරෙහිව හමුදාමය ආක්‍රමණයක් දියත් කිරීමට අවශ්‍ය නීතිමය වටපිටාව සකස් කරගැනීමට බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් චෝදනා කළේය.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනය කියුබාවේ කොමියුනිස්ට් පාලනයට එරෙහිව දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරමින් සිටින වටපිටාවක මෙම චෝදනා ඉදිරිපත් වීම විශේෂත්වයකි. 

මීට පෙර පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී අමෙරිකාව විසින් වෙනිසියුලාවේ හිටපු ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝව රහස් හමුදා මෙහෙයුමක් මගින් අත්අඩංගුවට ගෙන අමෙරිකාවට රැගෙන ආ ආකාරයටම, රාවුල් කැස්ත්‍රෝ සම්බන්ධයෙන්ද ක්‍රියා කිරීමට ඉඩ ඇති බවට දේශපාලන විචාරකයෝ මත පළ කරති.

රාවුල් කැස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා මේ වන විටත් වරෙන්තුවක් නිකුත් කර ඇති බව අමෙරිකානු බලධාරීන් තහවුරු කර ඇත.

මේ අතර, අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ කියුබානු ජනතාව වෙත පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, කියුබාවේ පවතින දැඩි ආහාර හිඟයට සහ විදුලි බිඳවැටීම්වලට වගකිව යුත්තේ එහි හමුදාව විසින් පාලනය කරනු ලබන GAESA නමැති මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරික ජාලය බවය.

කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකාව විසින් පනවා ඇති තෙල් සම්බාධක හේතුවෙන් මෙම අර්බුද උත්සන්න වී ඇති බව කියුබානු පාර්ශවයේ අදහසයි.

කැස්ත්‍රෝට එරෙහිව චෝදනා නිකුත් කිරීමේ නිවේදනය ඇසීමට මියාමි නුවරට රැස්ව සිටි දහස් සංඛ්‍යාත කියුබානු-අමෙරිකානු පිටුවහල් වැසියන් මෙම තීරණය ඉතා ඉහළින් අගය කළහ.

ඝාතනයට ලක්වූවන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් ප්‍රකාශ කළේ වසර 30 කට පසුව හෝ යුක්තිය ඉටුවීම පිළිබඳව තමන් සතුටු වන බවය.

කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර විශ්ලේෂකයින් පවසන්නේ කියුබානු රජය අමෙරිකාවේ මෙම බලපෑම් හමුවේ එතරම් පහසුවෙන් යටත් නොවනු ඇති බවත්, දෙරට අතර පවතින රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ඉදිරියේදී තවදුරටත් දැඩි ලෙස පළුදු විය හැකි බවත්ය.